Tarih ödevleri sözlük bütün tarih konuları sınavlar burda...

Tarih Sözlüğü

A


Aforoz: Hıristiyanlık dininde papa ve kiliseye karşı gelenlere verilen cemaatten çıkarma cezası

Ahilik: Selçuklu ve Osmanlılarda oluşan esnaf örgütü


Akçe: Osmanlı Devletinin para birimi

Anayasa: Bir devletin dayandığı temel esasları ve ana kuruluşunu gösteren belgedir.

Anlaşma: Belli bir konuda veya konularda tarafların görüş birliğine varmasıdır

Antika: Eski çağlardan kalma eser.

Antikite: Eski Yunan ve Roma sanatına verilen genel ad.

Antlaşma: İki devlet veya devletlerarasında yapılan yazılı sözleşmedir.

Asimilasyon: İki veya daha fazla sayıda toplum ya da grubun kültürlerinin giderek bütünleşmesi veya kültürlerin erimesi. Kültürel yok oluş.

Ayan: Bir şehrin ileri gelenleri. Osmanlılarda çoğu esnaf ailelerden oluşan sınıf

Azınlık (Ekalliyet): İçinde yaşadıkları toplumda nüfusun büyük bir bölümünü oluşturan gruptan( din, dil) etnik köken gibi özellikleriyle farklı olan kesim

B

Bab-ı Ali: Osmanlılarda sadrazam makamı. Hükümet.


Balbal: Türklerde ölen kahramanların mezarının başına dikilen mezar taşı, öldürdükleri düşman sayısını da belirtir küçük heykelcikler.

Balyos: Osmanlılarda Venedik elçisine verilen ad.

Basit Devlet: Hukuk birliğinin bulunduğu devlet.

Bedesten: Eşya alınıp satılan kapalı çarşı.

Berat: Ferman, belge

Biat: Bir kimsenin devlet başkanlığı veya hükümdarlığını tanımak.

Birleşik Devlet: Devleti otoritesi birliği oluşturan ülkeler birliği.

Burjuva: Yeniçağ’da Avrupa’da ticaretle uğraşan zenginlere verilen ad.

C/Ç



Cizvit: Reform hareketlerinden sonra Katolik mezhebini korumak amacıyla kurulan tarikat.

Cizye: İslami devletlerde Müslüman olmayanlardan alınan koruma vergisi, kafa vergisi olarak ta ifade edilir. Bu vergi askerlik çağı gelmiş, sağlıklı erkeklerden alınır.

Cumhuriyet: Egemenliğin koşulsuz olarak halka dayandığı devlet şekli.

Cülus: Osmanlı padişahlarının tahta çıkması.


Cülus Bahşişi: Padişahlığın ilanından sonra askerlere verilen para.

Çar: Rusya hükümdarlarına verilen ad.

D


Darülfünun: Osmanlılarda üniversite


Darüşşifa: Sağlık yurdu, hastane

Demokrasi: Halkın egemenliğine dayanan yönetim şekli

Devlet: Bir devlet yapısı içerisinde siyasal iktidarın örgütlenmesi ve belirlenmesi ile ilgili genel kuralların bütünü

Devrim: Bir kurumun ya da toplumsal sistemi genellikle zor kullanarak yıkıp, yerine eskisinden farklı bir kurum ya da toplumsal sistem yaratma.


Aşamaları a)Fikir aşaması


b)İhtilal aşaması/halk isyanı


c)Yeni düzen oluşturma çalışmaları


Devşirme: Hıristiyan ailelerden alınan çocukların Türk ve İslam kültürüne göre yetiştirilerek devlet hizmetinde kullanılması.

Dogmatizm: Otoritelerce ileri sürülen düşünce ve prensipleri değişmez kurallar olarak kabul eden görüş

Dolmen: Uzun ve kaba taşların dikilmesi ve üzerine yassı taşların konulmasıyla oluşan barınak

Duyun-ı Umumiye: Osmanlı devletine borç para vermiş alacaklı devletlerin paralarını geri almak için kurmuş olduğu yönetim(1881)Bu sorun nedeni ile Osmanlı Devleti ekonomik bağımsızlığını kaybetmiştir.

E

Efsane: Ün salmış, dillere düşmüş olağanüstü olay.

Egemenlik: Bir ülkede ulusun içinden çıkan, bir kişiye, gruba ya da tüm ulusa ait olabilen yönetme gücü. Diğer bir görüşle yönetim kaynağı olarak görülen güç.

Enderun: Osmanlılarda devşirmelerin okuduğu saray okulu

Endülüjans: Katolik kilisesinin günahlardan arınmak için halka sattığı af kâğıdı.

Engizisyon: Katoliklerde dine aykırı davranışları araştırıp, cezalandıran kilise mahkemesi


Engizisyon Mahkemeleri :Kilisenin başkanlığında toplanır, genellikle kilisenin öğretilerine karşı çıkanlara ölüm cezası verirdi.


Ensar: Hz. Muhammet’e Medine’de yardımcı olan Müslümanlar, ev sahibi.


Enterdi: Katoliklerde papanın bir ülkede dini hizmetleri durdurarak hükümdarı cezalandırması. Bir ülkeyi kralı ile birlikte dinden atmak.

Eşraf: Şeref ve itibar sahibi kimseler, ileri gelenler


Etnik: Herhangi bir kültüre ait olma.

F


Federal: Birçok siyasal topluluktan oluşan ve bu toplulukların üstünde yer alan devlet yapısına verilen isim


Feodalizm: Toprağı ve üzerinde yaşayan köylüleri tek bir kişinin malı sayan Ortaçağ devlet sistemi (Derebeylik)Merkeziyetçi olmayan yönetim. Kapalı tarım ekonomisi.

Ferman: Padişahlar tarafından herhangi bir konuda yayımlanan yazılı emir, kanun.

Fetret: Devlet gücünün zayıfladığı bir yerde düzenin yeniden kurulmasına kadar geçen süre (karışıklık)

Fetva: Osmanlılarda şeyhülislam tarafından verilen Şeri hüküm veya karar

Fıkıh: İslam hukuku

G



Ganimet: Savaş sırasında düşmandan alınan, savaş araç gereç ve eşyaları



Gaza: Din adına yapılan savaş

Gulam: Türk-İslam devletlerinde kurulan orduya verilen

H


Halef: Birinden sonra gelen, birinin yerine geçen



Hanedan: Bir devleti yöneten soy ya da aile

Harem: Saray ve konaklarda kadınlara ayrılan bölüm

Hat: Yazı


Hattat: güzel yazı yazan


Höyük: Bir yerleşme ya da mezar kalıntısının üzerinde oluşmuş yassı yapay, toprak tepe


Hutbe: Müslüman hükümdarların her cuma namazından
önce camide isminin okunması. İslam devletlerinde bağımsızlık sembolüydü.

Hümanizma: İnsancılık, insan ve doğa sevgisi, insanları sevme ülküsü. Ortaçağın
skolâstik düşünüşüne karşı XVI. yüzyıl Avrupa’sında doğan ve gelişen felsefe, bilim ve sanat görüşüdür.

I/İ


İhracat: Dış satım


Islahat: Düzeltme veya iyileştirme çalışmaları


İhtilal: Mevcut devlet düzenini yıkmak için başlatılan halk ayaklanması


İkta: Belirli ölçülerdeki bir arazinin] hizmet karşılığı olarak bir kimseye verilmesidir.
Selçuklu ve Osmanlılarda uygulanmıştır.


İltihak: Bir bölgenin ya da ülkenin kendi isteği ile başka bir
devlete katılması


İnkılâp: Bir devletin yaşam koşullarını ve kurumlarını hızlı bir
şekilde ileriye dönük olarak değiştirmektir.


İrtica(Gericilik):Mevcut devlet düzenini dini esaslara göre yürütmeyi amaçlayan dinsel hareket.


İthalat: Dış alım



İtilaf(Anlaşık):Avrupa’da İngiltere, Fransa ve Rusya’nın Almanya ve müttefiklerine karşı oluşturduğu güç birliği


İttifak: Almanya-Avusturya-Macaristan ve İtalya’nın, İngiltere ve müttefiklerine karşı oluşturduğu güç birliği


İttihat(Birleştirme): Dağılmakta olan Osmanlı imparatorluğunun bir arada tutma düşüncesi